DescriptionSkúlptúr. Ingólfur Arnarson, landnámsmaður í Reykjavík.
Verk unnið fyrir Iðnaðarmannafélagið. Bronsafsteypa á Arnarhóli, afhjúpuð 24. febrúar 1924.
„Á dvöl sinni í Róm 1902-1903 mótaði Einar litla styttu af landnámsmanninum Ingólfi Arnarsyni sem sýnir mann í herklæðum sem stendur við öndvegisbrík, prýdda drekahöfði, og heldur um reistan atgeir. Nokkru eftir komu sína aftur til Kaupmannahafnar hélt hann áfram að vinna að styttu af Ingólfi og var hún þar á sýningu De Frie Billedhuggere vorið 1906. Við heimsókn íslenskra þingmanna til Danmerkur haustið 1906 kom fram hugmynd um að Danir gæfu Íslendingum bronsafsteypu af verki Thorvaldsens af grísku goðsagnahetjunni Jason. Áður en af því varð, kom fram hugmynd í dönskum blöðum um að Danir gæfu Íslendingum styttu af Ingólfi Arnarsyni með vísan til þess að Einar hefði sýnt mynd af landnámsmanninum um vorið sama ár. Hugmyndinni var fagnað á Íslandi og þótti við hæfi að Íslendingar stæðu sjálfir straum af því með almennri fjársöfnun. Reið Iðnaðarmannafélagið á vaðið með 2000 kr. framlagi og haft var samband við Einar um gerð myndarinnar og fór hann strax að vinna að verkinu. Fjársöfnunin hér á landi gekk þó ekki sem skyldi, en Einari lauk við gerð myndarinnar síðla árs 1907 og sendi ljósmyndir af verkinu til Íslands. Hann sá minnisvarðann sem eitthvað meira en styttu af manni í fornum herklæðum og vildi tjá hug sinn um landnámið og eðlisfar landnemans. Hann bætti því lágmyndum við á allar hliðar fótstalls styttunnar með titlunum Flótti guðanna til Íslands fjalla, Ragnarökkur, Nornir og Ingólfshaugur þar sem hann færði hugmyndir sínar um landnámið í táknrænan búning. Ljósmyndir af verkinu voru til sýnis í Reykjavík haustið 1907 og líkaði mönnum styttan af landnámsmanninum, en skildu ekki lágmyndirnar. Opinber deila spratt um þær sem tafði verkið og endaði með því að þeim var sleppt. Árin liðu og það var ekki fyrr en í febrúar 1924 að bronsstyttan var afhjúpuð á Arnarhóli í Reykjavík.“ (Úgefið efni Listasafnsins, lej.is)
„Fyrsta hugmyndin að Ingólfsstyttunni varð til í Róm árið 1902 er Einar vann litla leirmynd af landnámssmanninum. Það varð Iðnaðarmannafélagið í Reykjavík sem síðar tilkynnti Einari með skeyti til Kaupmannahafnar að félagið hefði hafið fjársöfnun og bað hann að fara að huga að gerð styttunnar.
Þessi fyrsti landnámsmaður Íslands, sem samkvæmt heimildum mun hafa byggt bæ sinn í Reykjavík 874, hvílir hönd sína á annarri þeirra tveggja öndvegisúlna sem vísuðu honum veginn til Reykjavíkur. Í hinni hendinni ber hann atgeir fornmanna, sem er eins konar höggspjót. Einar hafði þegar árið 1902 ákveðið styttunni stað á Arnarhóli, en það varð hins vegar ekki fyrr en árið 1924 sem hún var afhjúpuð og mun fjárskortur hafa valdið töfinni.“ (Útgefið efni Listasafnsins)
Lágmyndir sem Einar hugsaði sér að yrðu á stöpli verksins vöktu deilur og fór svo engin þeirra fylgdi verkinu. Um það segir Einar í Minningum sínum: "En vegna dapurlegs misskilnings, sem varð á milli mín og þeirra [fornkunningjanna, sem voru hvatamenn að því að E.J. gerði minnismerkið], kýs ég að láta önnur atriði þar að lútandi liggja í þagnargildi." (Bls. 146).
Lágmyndirnar eru ekki til lengur.
Skissa frá 1902, sjá LEJ-319. Einnig gerði Einar minni afsteypur af Ingólfi síðar.
CopyrightListasafn Einars Jónssonar
SourceEinar Jónsson: Minningar-Skoðanir. Hafnarfjörður, 1983.
Ræða K. Zimsen borgarstjóra við afhjúpun líkneskisins, Vísir, 25.02.1925, bls. 2.
Ingólfur Arnarson á forsíðu Heimilsblaðsins, 11. tölublað, 1935.
Íslensk Wiki-síða um styttuna af Ingólfi Arnarsyni.
