Álfadrottning er að beisla gandinn

Finnur Jónsson sótti sér meðal annars innblástur í þjóðsagnaarf Íslendinga og gerði fjölmörg listaverk sem tengjast vættum eins og draugum, tröllum, álfum og huldufólki.
Titill verksins Álfadrottning er að beisla gandinn er vísun í ljóð Gríms Thomsen (1820 – 1896). Kveðskapur Gríms naut mikilla vinsælda á Íslandi á 19. öld og hafa fjölmörg lög verið samin við ljóð hans, til að mynda ljóðið Á Sprengisandi sem kunnugt er flestum Íslendingum í dag.

Hér myndgerir Finnur ljóðlínuna með áhrifaríkum hætti þar sem fjólublár hestur með ljóst fax á miðri mynd reigir höfuðið aftur og virðist láta illa að stjórn. Í forgurnni er berfætt kona með sítt ljóst hár sem teygir hendurnar að höfði hestsins til þess að ná stjórn á honum. Líkamsstaða hennar er yfirveguð þar sem hún beygir hnén ofurlítið, tyllir tánni í jörðina og teygir sig í áttina að hestinum. Andlit hennar snýr að andliti hestsins og ljósa hárið bærist ekki á höfði hennar þrátt fyrir óstýrlæti hestsins. Litaval Finns ljáir verkinu yfirnáttúrulegan blæ og þunnur olíuliturinn skapar gegnsæja áferð í fölbleikum klæðum álfadrottningarinnar. Hesturinn er fjólublár og bakgrunnurinn ekki hefðbundið landslag heldur eru litirnir nýttir til þess að skapa stemminguna; gulir, grænir og rauðir litir mynda hringlaga form og skapa mikla hreyfingu á myndfletinum.
Svartar útlínur eru áberandi í verkinu en það stílbragð einkenndi þýskan expressjónisma sem hafði mikil áhrif á Finn og finna má í mörgum verka hans.

Þrátt fyrir glæsileika álfadrottningarinnar sem heillar við fyrstu sýn er allur varinn góður þegar kemur að samskiptum við slíka hulduveru, því eins og segir í næstu línu kvæðisins: ekki er gott að verða á hennar leið.