Fiskar sjávar

Samband manns og náttúru hefur lengi verið Helga Þorgils hugleikið og í málverkum hans birtast okkur iðulega naktar og tímalausar mannverur, oftast karlmenn, sem ýmist eru hluti af náttúrunni eða eru einangraðar og virðast ekki ná sambandi við umhverfi sitt.Í verkinu Fiskar sjávar er ekki laust við að maðurinn birtist sem kóróna sköpunarverksins eða drottnari jarðar, þar sem hann situr á miðjum myndfletinum umkringdur fuglum og fiskum í kaldri birtu og flókinni speglun. Stelling mannsins á myndinni á sér langa og táknræna sögu innan listasögunnar en sambærileg myndbygging þótti hæfa myndum af almáttugum keisurum Rómaveldis. Kristindómurinn tók svo þessa máttarmynd og yfirfærði hana á Jesú Krist endurfæddan, prúðbúinn og sitjandi í hásæti. Maður Helga er hins vegar nakinn og berskjaldaður eins og fuglar himinsins og fiskar sjávarins en óneitanlega hefur verkið yfir sér helgiblæ og minnir á altaristöflur fyrri alda, meðal annars myndir af heilögum Frans frá Assisi, verndara allra dýra og umhverfisins. Er þetta ef til vill áminning til veiðimannasamfélagsins um að maðurinn sé eitt af dýrum jarðar og hluti af náttúrunni?   Helga Þorgils has long been interested in the relationship between humanity and nature, and in his paintings he invariably depicts naked, timeless human beings – generally male – who are either part of nature, or isolated, apparently cut off from their surroundings. In his Fishes of the Sea, the figure of a man may perhaps be seen as the crowning glory of the Creation, or the lord of the earth, as he sits at the centre of the space, among birds and fish, bathed in a chilly light and surrounded by complex reflections. The posture of the human figure in this painting has a long and symbolic history in art: a similar composition was deemed appropriate for depictions of the omnipotent emperors of ancient Rome. Christianity adopted this imagery of power and transposed it to Jesus Christ – resurrected, finely-robed and enthroned in glory. The man in Helgi Þorgils’ painting is, in contrast, naked, and as vulnerable as the birds of the air and the fishes of the sea; yet the painting has a spiritual ambiance, reminiscent of old altarpieces – for instance of St. Francis of Assisi, patron saint of animals and nature. Could this be a reminder to Icelanders, whose life has always been grounded in the fisheries, that human beings are just one of the many animals on earth, and part of nature?