Álfakirkjan
1905
Ásgrímur Jónsson 1876-1958

Í Rútsstaðahjálegu í Flóanum á Suðurlandi ólst Ásgrímur Jónsson upp við frásagnir úr íslenskum þjóðsögum. Ásgrímur var næmur á umhverfi sitt þaðan sem hann sótti sér innblástur til listsköpunar frá unga aldri. Vatnslitaverkið Álfakirkjan er málað eftir skissu og minningum listamannsins af Hróarhólsklettum en sögusagnir um bústaði huldufólks í klettunum voru vel þekktar.
Form klettanna er afgerandi þar sem þeir sem standa í víðfeðmu landslagi. Í bakgrunni rennur vatnsmikil á um myndflötinn og fjöllin í fjarska undir skýjuðum himni skapa fjarvídd í verkinu sem ýtir undir áhrifamátt klettanna. Jarðvegurinn er brúngrænn, líkt og myndin sé máluð snemma vors. Þegar rýnt er í verkið kennir ýmissa grasa, þúfur minna á sjáandi auga sem horfir mót áhorfandanum, sem sér í fjarska huldufólk ganga inn í klettana. Klæði álfanna eru litrík, en eftir því sem þeir nálgast inngang álfakirkjunnar, breytast þeir og álfaskarinn verður hálf gegnsær, enda er huldufólkið við það að ganga heima á milli.
Lýsingar á álfabyggðum í þjóðsögunum geta gefið innsýn í drauma og þrá fólks eftir ríkidæmi og vellystingum á miðri 19. og snemma á 20. öld. Álfheimar voru vissulega forboðnir, því yfirleitt áttu mennskir menn ekki afturkvæmt, létu þeir freistast og fylgdu álfunum til heimkynna þeirra í leyfisleysi.

